تبلیغات
بروجــرد ســرزمین فــرزانگان

.
.
نویسنده و مدیر وبلاگ
مراکز دولتی بروجرد

گویش بروجردی

http://8pic.ir/images/6ka067kp6usrys9ajqj6.jpg

سال 1318 هجری قمری (1276 هجری شمسی)، دوره ی ناصرالدین شاه عده ای از مردم بروجرد با لباس ایرانی درب قهوه خانه ای نشسته اند.

 

بروجرد به عنوان ناحیه ای مرزی بین لرستان و نقاط مرکزی ایران محل برخورد فرهنگ ها و مردمان مختلف بوده‌است، که به پیامد آن گویش های مختلفی در ناحیه بروجرد قابل تشخیص است. گویش مردمان شهر بروجرد هم به همین گونه در گذر زمان دگرگونی هایی یافته‌است. در گویش بروجردی ردپای واژگان و زبان های باستانی ایران و برخی لغات بیگانه که در اثر حملات و جنگ‌های آن دوره که در این منطقه اتفاق افتاده اند و تهاجم‌های فرهنگی آن زمان به خوبی دیده می شود. هنوز بسیاری فعل ها با «الف» در ابتدایشان شروع می‌شوند مانند «اِشکِسَتن» و «اِشنَفتَن» به معنای شکستن و شنفتن. و همچنین برای نمونه کلمه ی «خواهر» در قرن های گذشته به شکل خُواهر (Xwa-har) تلفظ می شده است که ردپای آن در گویش بروجردی دیده می شود(تلفظ در گویش بروجرد: خُوار). واژه هایی رایج چون «ایوارَه» و «مِهراوَه» از یادگار‌های بسیار کهن هستند .

                                     

گویش بروجردی گویشی مستقل و از زیرشاخه‌های زبان فارسی است و آنچه مردم بروجرد صحبت می‌کنند فارسی با لهجه بروجردی است، مانند فارسی با لهجه کاشانی، فارسی با لهجه کرمانی، فارسی با لهجه اصفهانی، فارسی با لهجه یزدی، فارسی با لهجه مشهدی، فارسی با لهجه دزفولی و... .

 

گویش بروجردی نزدیکی و شباهت بیشتری به فارسی دارد به گونه‌ای که بحث در مورد آن کمی دشوار می‌نماید. چنین است که در منطقه بروجرد و لرستان، گویش مردم بروجرد را بروجردی و گویش دیگر نقاط لرستان را لری می‌نامند. گویش لری که در بیشتر نقاط مرکزی و جنوبی لرستان رواج دارد و در بسیاری از روستاهای جنوبی بروجرد نیز گسترش یافته است، به این دلیل است که خانواده‌های فراوانی از ایل بیرانوند و برخی دیگر از ایلات لر در این مناطق به خصوص در جنوب دشت سیلاخور و کوهستان های غربی بروجرد سکونت یافته‌اند.

 

دیدگاه ها

زبانشناسان معروفی همچون دکتر ایران کلباسی زبان مردم بروجرد را فارسی با لهجه‌ی بروجردی می شناسد و نوشته است: «گویش بروجردی از نظر تقسیم بندی گویش‌های ایرانی، جزو گویش‌های مرکزی و از دسته شمال غربی است که بعد از لهجه‌های شیرازی، اصفهانی، یزدی، کرمانی و مشهدی، یکی از نزدیکترین گویش‌ها به زبان فارسی است»(منبع: گویش کلیمیان اصفهان، دکتر ایران کلباسی، ص 13)

 

از دیدگاه احمد اسفندیاری نویسنده کتاب گویش بروجردی، ویژگی‌های زبانی گویش بروجردی به گونه‌ای است که آن را تبدیل به یک گویش مستقل و هم ارز با گویش‌های رایج در غرب ایران مثل فارسی اراکی، فارسی همدانی، لری، لکی و کردی می‌کند. احمد اسفندیاری در مقدمه ی کتاب «گویش بروجردی» که سال ها قبل آن را نوشته است، به صراحت بیان می‌دارد که گویش بروجردی نه لهجه‌ای از فارسی امروزی و نه شاخه ای از لری است، بلکه گویشی مستقل و هم ارز با لری، لکی و لهجه‌های فارسی اطراف است که ریشه در فارسی میانه به ویژه زبان پهلوی دارد.

 

دانشنامه جهان اسلام نیز گویش مردم بروجرد را فارسی با گویش بروجردی عنوان کرده است.

 

طبق کتاب درسی استانشناسی لرستان که در پایه دوم دبیرستان به دانش آموزان استان لرستان تدریس می‌شود درباره زبان و گویش در لرستان چنین می خوانیم:

«لرستان از نظر گویش به چهار منطقه ی مجزا می توان تقسیم کرد:

الف) منطقه لرنشین: شامل خرم آباد، پاپی، ویسیان، پل دختر، بالاگریوه، منطقه سگوند، گریت، زاغه، رازان، چگنی، و مناطقی از کوهدشت.

ب) منطقه ی لک نشین: شامل چغلوندی، الشتر، نور آباد، سرطرهان، قسمتی از کوهدشت و بخشی از دشت سیلاخور.

ج)منطقه ی بختیاری: شامل الیگودرز، شول آباد، بَزنوید، ززوماهرو، بخش هایی از دورود و ازنا.

د)منطقه ی بروجردی نشین: شامل بروجرد، اشتیرینان، قسمت هایی از دشت سیلاخور و قسمت هایی از درود و ازنا.» (منبع:استان شناسی لرستان ص 57)

 

از سوی دیگر در لغت نامه دهخدا اشاره‌ای به گویش مردم شهر بروجرد نشده‌است، اما در زیر مدخل شهرستان بروجرد آمده‌است:

«زبان مادری سکنه شهرستان (بروجرد) فارسی لری و مذهب عموم مسلمانان شیعه‌ی اثناعشری است».

اما این که با استناد به نظر دهخدا در واژه نامه، نتیجه‌ای که قبلا آن شخص رسیده‌است را بیان کنیم، تاریخ توصیفی می‌شود که این نوع تاریخ نگاری جواب‌گوی ذهن خلاق و پرسشگر بشر امروز نیست، کما این که خود دهخدا چون از روش توصیفی استفاده کرده‌است شاهد دوگانگی در نوشته‌هایش هستیم. به عنوان مثال در جایی در توصیف زبان‌های فارسی با استناد به کتاب الفهرست عبدالله مقنع نوشته است: « زبان‌های فارسی عبارتند از پهلوی، دری، فارسی، خوزی و سریانی. پهلوی منسوب است به پهله که نام پنج شهر است، اصفهان، ری، همدان، ماه نهاوند و آذربایجان» (ماه نهاوند، ولایت یا استان نهاوند قسمت وسیعی را تا قم و تا سر حد اصفهان و سر حد لرستان شامل می شده است)(لغت نامه دهخدا ).



طبقه بندی: بروجرد، تاریخ بروجرد،
برچسب ها: گویش بروجردی، تاریخ بروجرد، بروجرد، محمد امین جلیلی،
[ یکشنبه 1393/04/15 ] [ 00:03 ] [ محمد امین جلیلی ]
.: Weblog Themes By Mohammad Amin Jalili :.

درباره وبلاگ

ایمیل وبلاگ:

Boroujerdiha@Gmail.Com

---------------------------------

آروزی من این است، هر بروجردی که به اینترنت وصل می شود اولین سایتی را که می بیند بروجرد سرزمین فرزانگان باشد.

---------------------------------

هر گونه کپی برداری از مطالب و عکس های این وبلاگ اعم از باز نویسی، خلاصه نویسی، نقل مطلب، برداشت به صورت دست نویس، کپی، تکثیر و یا هرگونه چاپ سنتی و دیجیتالی، استفاده به صورت کتاب الکترونیک، لوح فشرده، قراردادن مطالب بر روی اینترنت و وب سایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفاده اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع معنوی و مادی خود، بدون اجازه ی نگار نده ممنوع بوده و بر اساس بند (5) ماده ی 23 قانون حمایت از مولفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی می باشد.

تمام وبلاگ های لینک شده در ستون پیوند ها اجازه ی کپی برداری مطالب با درج منبع را دارند.

---------------------------------

لازم به ذکر می باشد که اینجانب (محمد امین جلیلی) به علت ممنوعیت استفاده از فیلتر شکن هیچ گاه در فیس بوک عضو نبوده و وبلاگ اینجانب ( بروجرد سرزمین فرزانگان با آدرس Boroujerdiha.Mihanblog.Com ) هیچ صفحه ای در فیس بوک ندارد.

---------------------------------
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار وبلاگ
بازدیدهای امروز : 2 نفر
بازدیدهای دیروز : 3 نفر
كل بازدیدها : 9 نفر
بازدید این ماه : 6 نفر
بازدید ماه قبل : 8 نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
Online User